U Čaglavici, delu sela koje pripada Opština Gračanica, samo u periodu od 2022. do kraja 2025. godine izgrađeno je više od 70 objekata, uglavnom stambenih, za koje je Opština Gračanica donela rešenja o rušenju. Međutim, nijedan od tih objekata nije srušen, dok su neki u međuvremenu i legalizovani.
Najviše nelegalnih objekata je prema podacima koji su nam dostavljeni od strane Opštine Gračanica, odnosno za koje su doneta rešenja za rušenje, sagrađeni su 2022. godine, oko 50 objekata, 2023. godine doneta su tri rešenja, zatim 2024. godine doneto je jedno rešenje za rušenje jednog objekta i jedno rešenje 2025. godine, koje obuhvata objekte koji se kako se navodi grade na 26 parcela.
Opština Gračanica je za ove slučajeve dostavila ukupno 16 rešenja za rušenje, donetih tokom 2022, 2023, 2024. i 2025. godine. U pojedinim slučajevima, jedno rešenje odnosi se na više objekata, jer je reč o istom vlasniku.
Prema dokumentaciji koju je opština dostavila, na ova rešenja za rušenje podneto je ukupno osam žalbi investitora. Iako u osam slučajeva žalbe uopšte nisu podnete, nijedan objekat nije srušen. Naprotiv, svi su u potpunosti završeni, a u njima danas žive ili rade ljudi.
O žalbama investitora odlučivala je Komisija za razmatranje i rešavanje žalbi Opštine Gračanica, u sastavu: Igor Rašić, Milan Živić, Goran Đorđević, Snežana Krstić i Danijela Mitić. Iako je podneto osam žalbi, dostavljene su nam samo četiri odluke Komisije. U svim tim odlukama navodi se da se žalbe odbijaju kao neosnovane. I pored toga, nijedan objekat koji je u tom trenutku bio u fazi izgradnje nije uklonjen niti srušen, već su svi kasnije završeni. U jednom slučaju dostavljena nam je odluka komisije na žalbu, ali nam nije dostavljena žalba niti rešenje.
Četiri identične žalbe i jedna na nepostojeće rešenje
Posebno je zanimljivo to što su četiri od ukupno osam žalbi, koje su podneli različiti investitori, u potpunosti identične po sadržini, uz izmenjene podatke o parcelama.
U ovim žalbama, između ostalog, navodi se da bi sporni objekti bili samo deo od oko 350.000 objekata koji su na Kosovu izgrađeni bez građevinske dozvole, da inspektorat nema pravo da naloži rušenje objekta, jer je investitoru prethodno morala biti data mogućnost i vreme da podnese zahtev za dobijanje građevinske dozvole, da rušenje objekta predstavlja veliku ekonomsku štetu i slično.
U jednoj od žalbi navodi se da se ona podnosi na rešenje broj 5703-25 koje je doneto 2029. godine. Opština Gračanica potvrdila je međutim da to rešenje ne postoji.
Krivična prijava i presuda zbog skidanja trake – kazna za to krivično delo 500 evra
Među dokumentacijom koja nam je dostavljena iz Opštine Gračanica nalazi se i jedna krivična prijava podneta 2022. godine protiv investitora zbog uklanjanja službene trake o obustavi radova na tri parcele u Čaglavici. Tri godine kasnije doneta je i presuda Osnovnog suda Priština, odeljenja u Gračanici u vezi sa ovim slučajem.
U presudi se navodi da je je okrivljeni i nakon zabrane daljih radova od strane Opštine Gračanica i uklanjanja trake nastavio radove na ovim parcelama. Sud je konstatovao da je time izvršio krivično delo Uklanjanje ili oštećenje službenih pečata ili oznaka iz člana 406. Krivičnog zakona Kosova i izrekao mu novčanu kaznu u iznosu od 500 evra.
U obrazloženju presude koja je doneta 14.03.2025. godine se navodi da je okrivljeni priznao krivicu za delo koje mu se stavlja na teret i prihvatio sve navode optužnice.
„Branilac okrivljenog izjavio je da je priznanje dato dobrovoljno i da je njegov branjenik razumeo posledice priznanja. Tužilac je ostao pri optužnici i predložio sudu da okrivljenog oglasi krivim i kazni u skladu sa zakonom. Sud je utvrdio da je priznanje krivice dato dobrovoljno, jasno i u skladu sa dokazima u spisima predmeta. Prilikom odmeravanja kazne sud je cenio sve okolnosti u skladu sa članovima 69. i 70. KZRK-a. Kao olakšavajuće okolnosti uzeto je priznanje krivice, korektno držanje tokom postupka i loše imovno stanje. Otežavajućih okolnosti nije bilo. Sud smatra da je izrečena kazna pravična i zakonita, u skladu sa stepenom krivične odgovornosti i težinom dela, te da će se njome postići svrha kažnjavanja“, navodi se u obrazloženju presude.
Gradnja i na državnom zemljištu
Pored brojnih stambenih i poslovnih objekata koji su u Čaglavici na privatnim parcelama izgrađeni protivzakonito, u ovom mestu izgrađena je i betonska ograda na državnom zemljištu, kojom je jedan meštanin ogradio svoj plac, čime je uzurpirao oko 6-7 ari državne zemlje. Ovi radovi odvijali su se tokom 2023. godine. Iako je Opština Gračanica više puta izlazila na teren, donosila odluke o zabrani gradnje, postavljala traku, izrekla novčanu kaznu, podnela krivičnu prijavu protiv investitora, radovi su nakon nekoliko meseci završeni. Opština Gračanica nam nije dostavila dokumentaciju u vezi sa ovim slučajem koja se odnosi na eventualni sudski proces.
Opština bez jasnog odgovora o rušenju objekata na njenoj teritoriji
Na pitanje koliko je nelegalno sagrađenih objekata na teritoriji Opštine Gračanica srušeno u poslednjih pet godina Opština Gračanica prosledila nam je odgovor građevinske inspektorke Durate Šabani Tusuni koja je navela da se postupci u vezi sa predmetima razlikuju u zavisnosti od pravnog statusa svakog pojedinačnog slučaja.
„Za određeni broj objekata, u međuvremenu su izdate građevinske dozvole, čime su ovi slučajevi rešeni u skladu sa važećim propisima. Za pojedine predmete postupak se još uvek nalazi u žalbenoj proceduri, pa odluke nisu pravnosnažne. U drugim slučajevima pravni postupci su i dalje u toku. Shodno navedenom, postupci su u različitim fazama i trenutno nije moguće dati jedinstven zbirni podatak koji bi obuhvatio sve navedene kategorije“, navela je Šabani Tusuni.
I pored pravosnažnog rešenja za rušenje, trenutno se gradi
Radovi koji se trenutno odvijaju na 26 parcela u Čaglavici počeli su jula prošle godine. Iz opštine Gračanica nam je potvrđeno da se na tom mestu trenutno gradi bez odobrenja za izgradnju, odnosno bez građevinske dozvole.
„Odeljenje za urbanizam je nadležno za izdavanje građevinskih dozvola, ali za građevinske radove koji se odvijaju na pomenutim parcelama, investitor nije podneo zahtev za izdavanje građevinske dozvole“, navode iz Opštine Gračanica.
Na pitanje, da li je i šta Opština Gračanica konkretno preduzela u vezi sa radovima koji se proteklih meseci odvijaju na tim parcelama u Čaglavici, inspektorka u Opštini Gračanica Durata Šabani Tusuni je 23.01.2026. godine navela da je Odeljenje inspekcije preduzelo sve korake u skladu sa zakonom.
„Sve radnje u vezi sa parcelama u katastarskoj zoni Čaglavica sprovedene u potpunosti u skladu sa važećim zakonskim propisima. Doneta rešenja i celokupan proces do sada realizovani su uz poštovanje svih zakonskih odredbi“, navela je Šabani – Tusuni.
Međutim, prema dokumentaciji koja nam je dostavljena u vezi sa ovim slučajem jasno je da nisu preduzete sve radnje koje su u nadležnosti građevinske inspekcije-na primer postavljanje trake (pečata) koji označavaju zabranu dalje gradnje.
Procedure koje je Odeljenje inspekcije preduzelo u vezi sa tom gradnjom odnose se na šest terenskih poseta na ovoj lokaciji od strane inspekcije. U prve tri kontrole tokom jula i avgusta 2025. godine inspekcija je samo konstatovala da se radovi odvijaju bez građevinske dozvole i naložila da se radovi odmah zaustave. Međutim s obzirom da radovi nisu obustavljeni prilikom četvrte kontrole inspekcija je 20.08.2025. godine investitoru izrekla novčanu kaznu od 500 evra i naložila da se radovi odmah obustave.
Iako je gradnja i nakon toga nastavljena, inspekcijske službe su prema dokumentaciji koja nam je poslata, na teren izašle tek 15.12.2025. godine. Prema zapisniku inspekcije i tada je utvrđeno da investitor nema građevinsku dozvolu i da radove izvodi protivzakonito. Tada mu je ponovo naloženo da obustavi radove. S obzirom da investitor to nije učinio, dva dana kasnije 17.12.2025. godine Odeljenje inspekcije donelo je rešenje zavedeno pod brojem 5702-25 o rušenju bespravno izgrađenih objekata, koje se odnosi na ukupno 26 parcela. Rešenjem je naloženo da se u roku od 15 dana od prijema izvrši uklanjanje nelegalno sagrađenih objekata. Međutim, investitor nije podneo žalbu na ovo rešenje, čime je ono postalo pravosnažno.
Gradonačelnika Gračanice Novaka Živića i dirketora Odeljenja inspekcije Marka Arsića pitali smo 16.02.2026. godine iz kojih razloga Opština Gračanica nije preduzela sve zakonom predviđene mere kako bi sprečila dalju gradnju, uključujući, ali ne ograničavajući se na, obeležavanje gradilišta trakom za zabranu radova ili druge mere iz svoje nadležnosti. Zatim, da li je Opština Gračanica pokrenula procedure u cilju sprovođenja rešenja o rušenju broj 5702/25, i ako jeste, u kojoj su fazi te procedure, kao i kako komentarišu činjenicu da se, uprkos donetom i pravosnažnom rešenju o rušenju, gradnja na navedenoj lokaciji i dalje odvija. Međutim, odgovor nismo dobili, a radovi se svakodnevno odvijaju nesmetano.
