Kosovski Ustavni sud odlučio je da je odluka kosovske vlade iz avgusta 2024, kojom je Opštini Gračanica preuzela zemljište za izgradnju Centra za decu i starije osobe sa autizmom, Daunovim sindromom i invaliditetom – ustavna, čime je praktično odbijena žalba ove Opštine i ukinute su prethodne privremene mere.
Ovakva odluka doneta je sa šest glasova ZA i jednim protiv.
Kako je naveo ovaj sud, tom odlukom vlade, ona nije prekršila ustavne odredbe na koje se žalila Opština Gračanica.
„Sud je odlučio sa šest (6) glasova za i jednim (1) protiv, da Odluka [br. 05/218] od 28. avgusta 2024. godine Vlade Republike Kosovo nije u suprotnosti sa stavom 2. člana 12. [Lokalna vlast], stavovima 1 i 3 člana 123. [Opšta načela] i stavovima 2. i 4. člana 124 [Organizovanje i funkcionisanje lokalne samouprave] Ustava Republike Kosovo“.
Ovom se novom odlukom, inače donetom 28. aprila, poništavaju prethodne uvedene privremene mere.
„Sud je odlučio da se odluke Suda o uvođenju privremene mere od 31. jula 2025. godine i odluke o produženju privremene mere od 21. oktobra 2025. godine i 28. januara 2026. godine, ukidaju“.
Nova odluka odnosno presuda će, naveli su, stupiti na snagu po objavljivaju u Službenom glasniku.
„Balkanska siročad“
Podsetimo, Opština Gračanica u oktobru 2024. godine podnela je tužbu Osnovnom sudu u Prištini protiv kosovske vlade tražeći poništenje odluke kosovske vlade iz 28. avgusta iste godine kojom je zemljište površine preko 13 hektara proglašeno imovinom od javnog značaja i dodeljeno na korišćenje dobrotvornom udruženju „Balkanska siročad“.
Na toj parceli planirana je izgradnja Centra za decu i starije osobe sa autizmom, Daunovim sindromom i invaliditetom.
Lokalna uprava tvrdila je da vlada na ovaj način prisvaja deo opštinskog zemljišta i to uz potpuni izostanak konsultacija sa ovom lokalnom samoupravom. Istovremeno, iz Opštine su istakli da odluka kao takva šteti interesima opštine i građana.
Dan nakon podnošenja tužbe, opštinski odbornici su na vanrednoj sednici izrazili protivljenje donošenju odluke bez saglasnosti lokalne zajednice.
Opština se zahtevom potom, 2. aprila prošle godine, obratila i Ustavnom sudu, od kog je zatražila ocenu ustavnosti odluke vlade o „o proglašenju od javnog interesa izgradnju rezidencijalnog centra za autizam, Daunov sindrom i invaliditet za decu, odrasle i stare“, uz tvrdnje da ono nije u saglasnosti sa tri člana Ustava.
Kako je naveo Ustavni sud, Opština je u zahtevu argumentovala da je kosovska vlada niti resorno ministarsvo nije obavestilo niti se sa njom konsultovalo tokom pripreme projekta za izgradnju stambenog centra koji bi se realizovao na teritoriji Opštine.
Inače, tog istog dana, na spomenutoj parceli svečano je položen kamen temeljac za izgradnju ovog centra kom je prisustvovao predsednik Udruženja „Balkanska siročad“ Haljilj Kastrati (Halil Kastrati), najavljujući tada moderan kompleks za poboljšanje života ljudi sa posebnim potrebama, koji će tu imati posebnu negu i različite mogućnosti. Događaju je tada prisustvovao i bivši predsednik Skupštine Kosova, Gljauk Konjufca, predsednik Islamske zajednice Kosova, Naim Trnava i bivši predsednik Kosova, Bedžet Pacoli, delom i finansijer celog projekta.
Ipak, par meseci kasnije, u avgustu prošle godine, Ustavni sud je, na osnovu zahteva Opštine Gračanica, odlučio da stopira odluku kosovske vlade o dodeli zemljišta za ovaj centar.
Kako su tada naveli, tom merom Ustavni sud štiti interese Opštine Gračanica, a meru su u nekoliko navrata produžavali.
