Nakon petnaestogodišnjeg sudskog procesa, Apelacioni sud u Beogradu doneo je konačnu i pravosnažnu presudu u slučaju finansijskih malverzacija u Eparhiji raško-prizrenskoj u periodu do 2010. godine, izvestili su danas iz ove Eparhije.
Odlukom suda koja je doneta 15. aprila ove godine, bivši arhimandrit Simeon (Dejan) Vilovski, vlasnik građevinskog preduzeća „Rade Neimar“ Predrag Subotički i arhitekta Jelena Šubarević osuđeni su za teška krivična dela:
„Time je stavljena tačka na jedan od najžalosnijih slučajeva zloupotrebe položaja unutar Srpske pravoslavne crkve u novijoj istoriji“, naveli su iz Eparhije.
Postupak je pokrenut još 2010. godine na temelju istraga koje su sprovedene u Eparhiji nakon što se posumnjalo u neregularnost finansijskog poslovanja.
„Komisija Sv. Arhijerejskog Sinoda SPC na čelu sa tadašnjim Preosvećenim Episkopom budimljansko-nikšićkim, a sadašnjim Visokopreosvećenim Mitropolitom crnogorsko-primorskim g. Joanikijem angažovana je po odluci Sv. Arhijerejskog Sabora od 2005. godine u istraživanju nepravilnosti u poslovanju Eparhije Raško-prizrenske zbog više pritužbi da se otvoreno krše pravila poslovanja predviđena Ustavom SPC. Nakon izveštaja pomenute Komisije Svetog Arhijerejskog Sinoda u maju 2006. god., o brojnim zloupotrebama, a potom i odluke Svetog Arhijerejskog Sabora SPC u junu iste godine, usledio je crkveno pravni proces koji je doveo do utvrđivanja brojnih kanonskih prekršaja nekoliko klirika Eparhije raško-prizrenske“, saopštili su iz Eparhije.
2010. godine podneta je i krivična prijava Višem javnom tužilaštvu u Beogradu, što je bio i jedan od ključnih razloga za uvođenje prinudne uprave od strane Sinoda SPC, kako bi se sredilo stanje u samoj Eparhiji, a potom i izbora sadašnjeg eparhijskog Arhijereja Teodosija 18. novembra 2010. godine.
Sudska istraga je obuhvatala i bivšeg episkopa Artemija (Radosavljevića), koji je preminuo u novembru 2020. godine, zbog čega je proces protiv njega obustavljen.
„U periodu između 2010 i 2015. godine, bivši episkop je odlukama Svetog Arhijerejskog Sabora SPC 19. novembra 2010. godine lišen arhijerejskog čina i vraćen u red laika, a potom i izopšten iz Srpske pravoslavne crkve 28. maja 2015. godine, zbog niza utvrđenih teških kanonskih prekršaja, naveli su iz Eparhije.
Dalje navode da je bivši arhimandrit Simeon (Dejan) Vilovski, 27. maja 2010. godine lišen svešteničkog i monaškog čina i vraćen u red laika sa isključenjem od crkvene zajednice.
„Vilovski se oglušio o crkvenu presudu i od tada boravi u Grčkoj“, dodaju iz Eparhije.
Presuda i utvrđena krivica
Ukupno 14 godina od podnošenja krivične prijave, odnosno 16. septembra 2024, Viši sud u Beogradu doneo je prvostepenu presudu kojom su okrivljeni proglašeni krivim.
„Sud je utvrdio da su optuženi, kroz složenu šemu fiktivne dokumentacije, izvlačili novac iz eparhijske kase namenjen obnovi i izgradnji manastira i crkava na Kosovu i Metohiji. Ključni dokazi su bili manjkava i fiktivna gradilišna dokumentacija, ali i čitav niz svedočenja koji su izneseni tokom sudskog procesa“, poručuju iz Eparhije.
Osuđeni su Simeon (Dejan) Vilovski za produženo krivično delo zloupotreba položaja odgovornog lica u saizvršilaštvu i za još jedno samostalno delo zloupotrebe položaja odgovornog lica na jedinstvenu kaznu zatvora od 2 godine i 6 meseci.
Iz Eparhije naglašavaju da se ovoj osobi sudilo u odsustvu jer je nedostupna nadležnim organima.
Predrag Subotički, kao odgovorno lice preduzeća „Rade Neimar“ koje je radilo čitav niz projekata obnove i gradnje više crkava i manastira u Eparhiji raško-prizrenskoj, osuđen je za produženo krivično delo zloupotreba položaja odgovornog lica u saizvršilaštvu, na kaznu zatvora od 4 godine.
Jelena Šubarević, kao nadzorni organ, osuđena je za produženo krivično delo zloupotreba položaja odgovornog lica u saizvršilaštvu, na godinu dana kućnog zatvora uz elektronski nadzor.
Nakon podnetih žalbi kako odbrane, tako i Eparhije, Apelacioni sud doneo je konačnu presudu 15. aprila ove godine.
Sud je odbio žalbe, ali je ipak usvojio deo žalbe punomoćnika Eparhije koja se odnosi na imovinskopravni zahtev oštećenog.
Time su okrivljeni pored već pomenutih presuda obavezni da Eparhiji nadoknade i štetu koju je pretrpela – Simeon (Dejan) Vilovski – 6.467.450 dinara, Predrag Subotički – 15.756.281 dinara, a preduzeće „Eparhijski centar Rade Neimar“ d.o.o. – 39.304.998,77 dinara. Pored toga od Simeona Vilovskog se trajno oduzima imovinska korist od 3.365.111,62 dinara, koja će biti uplaćena u budžet Republike Srbije.
Mnogo jasnija slika potresnih zbivanja u Eparhiji raško-prizrenskoj
Iz Eparhije raško-prizrenske poručuju da će istrajati u naporima da se sva sredstva, za koja je pravnosnažno utvrđeno da su nelegalno otuđena, vrate Eparhiji.
Naglašavaju da je okončanje sudskog postupka od posebnog značaja za razumevanje burnih događaja u Eparhiji raško-prizrenskoj koji su kulminirali 2010. godine:
„Posebno u kontekstu širenja brojnih netačnih i neosnovanih tvrdnji da su i kanonske optužbe protiv jednog broja klirika, kao i krivične optužbe protiv pomenutih i osuđenih lica navodno deo politički motivisane zavere“.
Naglašavaju da su pravosudni organi potvrdili finansijske malverzacije.
„Crkveno-kanonski odluke protiv lica koja su zloupotrebila ne samo svoje crkvene položaje, već i poverenje vernog naroda, potvrđen je i na polju krivičnih prekršaja zakona. Oba ova procesa, iako različita po svojoj prirodi, daju mnogo jasniju sliku potresnih zbivanja u Eparhiji raško-prizrenskoj u periodu kada se ona suočavala sa veoma teškom situacijom na Kosovu i Metohiji“, zaključili su iz Eparhije raško-prizrenske.
