Dok ponovno brojanje glasova širom Kosova otkriva ozbiljna i sistemska odstupanja u rezultatima, politički analitičar Iljir Deda upozorava da je reč o masovnoj izbornoj krađi u koju su uključene stotine članova biračkih odbora svih partija, uz zahtev da svi odgovorni – od izvršilaca do nalogodavaca – snose krivične posledice. Izborni analitičar Eugen Cakoli upozorava da se izborna krađa relativizuje i poručuje da svi koji su učestvovali u manipulaciji glasovima moraju snositi krivičnu odgovornost.
Deda: Stotine članova biračkih odbora počinile krivično delo u masovnoj krađi glasova
Politički analitičar i bivši poslanik Iljir Deda ocenio je da su, kako navodi, „stotine i stotine“ člaova odbora svih političkih partija učestvovale u masovnoj krađi glasova kandidata za poslanike, čime su počinili krivično delo.
U objavi na društvenim mrežama, Deda je postavio pitanje da li će osobe koje su učestvovale u ovom, kako ga je opisao, ozbiljnom izbornom manipulisanju završiti u zatvoru ili će biti samo novčano kažnjene.
„Ovde se meri pravna država i vladavina prava“, poručio je Deda, naglašavajući da će reakcija institucija pokazati da li je Kosovo sposobno da se izbori sa ozbiljnim kršenjima izbornog procesa.
On je ocenio i da aktuelni izborni sistem ima ozbiljne manjkavosti, ističući da je Kosovu potreban izborni model koji u potpunosti uklanja „ljudski faktor“, kako bi se sprečile zloupotrebe i manipulacije.
Govoreći o političkim partijama, Deda je dodao da posledice ne bi smele da se zaustave samo na izvršiocima na terenu, već da bi odgovornost trebalo da snose i oni koji su, prema njegovim rečima, dali „naređenja“ za ovako veliko manipulisanje glasovima.
Njegova izjava dolazi u trenutku pojačanih rasprava o regularnosti izbornog procesa i poverenju građana u institucije zadužene za sprovođenje izbora.
Cakoli: Relativizacija izborne krađe je odbrana kriminala, svi manipulatori moraju u zatvor
Menadžer Kosovskog demokratskog instituta i izborni analitičar Eugen Cakoli ocenio je da se u javnom prostoru svesno relativizuje manipulacija glasovima, pokušajima da se debata prebaci na pitanje „ko je krao više“, umesto na suštinsko pitanje – da li je do izborne krađe došlo ili ne.
Cakoli je naveo da se, uprkos, kako kaže, navodnom „društvenom razvoju“, došlo do tačke u kojoj „partijski hibridni militanti“ opravdavaju ili umanjuju težinu izbornog kriminala poređenjem političkih subjekata.
Posebno je kritikovao pristup u kojem se pažnja javnosti preusmerava na grafičke prikaze i dužinu kolona u njima, dok se zanemaruju činjenice, imena i konkretni brojevi.
„Logika je: ‘da, mi smo zloupotrebljavali, ali su drugi još više’“, naveo je Cakoli, ocenjujući da je svaki pokušaj pretvaranja izbornog kriminala u takmičenje među partijama ili rezultat neznanja, ili otvorena odbrana krađe.
Prema njegovim rečima, u oba slučaja reč je o ozbiljnom problemu, jer se time podriva odgovornost i vladavina prava.
Cakoli je naglasio da odgovornost mora biti potpuna i individualna – za svaki pojedinačni glas – i poručio da bi svi koji su učestvovali u manipulaciji izbornim procesom, bez izuzetka, trebalo da završe u zatvoru.
Nastavlja se proces u Centru za brojanje i rezultate: Prebrojano 382 od 914 biračkih mesta
U Centru za brojanje i rezultate (CBR) nastavlja se ponovno brojanje glasačkih listića za biračka mesta za koja je Centralna izborna komisija (CIK) donela odluku o ponovnom prebrojavanju.
Od početka ovog procesa, u utorak 13. januara, pa do danas u 16.00 časova, ponovo su prebrojana 382 od ukupno 914 biračkih mesta.
Prebrojavanje je do sada završeno u sledećim opštinama: Dečane (5/5), Đakovica (15/15), Glogovac (7/7), Gnjilane (13/13), Dragaš (57/57), Istok (6/6), Kačanik (45/45), Klina (6/6), Kosovo Polje (6/6), Kamenica (5/5), Južna Mitrovica (10/10), Leposavić (25/25), Lipljan (9/9), Novo Brdo (2/2), Obilić (3/3), Orahovac (8/8), Peć (14/14), Priština (26/26), kao i delimično u opštinama Podujevo (11 biračkih mesta) i Prizren (109 od ukupno 235).
Prema dostupnim podacima, proces ponovnog brojanja do sada je u potpunosti završen u 19 opština. Tokom današnjeg dana nastavlja se prebrojavanje biračkih mesta u opštini Prizren, nakon čega će u proces biti uključene i ostale opštine, prema planu CIK-a.
Radi ubrzanja procesa, od danas je u Centru za brojanje i rezultate povećan broj timova za ponovno prebrojavanje, sa 20 na 26.
Rezultati ponovnog brojanja biće objavljivani sukcesivno, nakon završetka prebrojavanja svakog pojedinačnog biračkog mesta, na zvaničnoj platformi CIK-a u delu CBR/QNR > Ponovno brojanje.
Ponovno brojanje glasova razotkriva ozbiljne nepravilnosti
Centralna izborna komisija je 13. januara odlučila da se u 10 opština izvrši potpuno (100%) ponovno brojanje glasova, dok se u preostalih 28 opština broji 10% biračkih mesta. Odluka je doneta nakon što su tokom provere video-snimaka iz opštinskih centara za brojanje uočena ozbiljna neslaganja između upisanih rezultata i stvarnog stanja na glasačkim listićima.
Cakoli je prethodno saopštio da je dosadašnje ponovno brojanje potvrdilo ozbiljne zloupotrebe u opštinskim centrima za brojanje, uz kumulativne razlike koje se približavaju brojci od 15.000 glasova na nivou kandidata.
Najizraženije razlike zabeležene su kod PDK (oko 7.700 glasova), LVV (oko 2.900), LDK (oko 1.600) i AAK (oko 600 glasova).
Prema podacima KDI-ja, nakon ponovnog brojanja u Centru za brojanje i rezultate, oko 9.500 glasova je oduzeto, dok je oko 3.500 glasova dodato kandidatima. Kod četiri najveće stranke, više od 200 kandidata dobilo je više glasova, dok je približno isti broj zabeležio pad.
Cakoli upozorava da se ne radi o pojedinačnim greškama, već o široko rasprostranjenom i sistemskom problemu, posebno imajući u vidu da je ponovno brojanje obuhvatilo tek oko trećine biračkih mesta.
Platforma „Demokratija na delu“ ocenila je da delimično ponovno brojanje nije dovoljno i zahteva potpuno ponovno brojanje glasova za kandidate, uz poruku da prioritet mora biti tačnost rezultata, a ne brzina njihovog objavljivanja.
Prema oceni posmatrača, nastavak ovakvog trenda mogao bi uticati na rangiranje kandidata i sastav budućeg saziva Skupštine, zbog čega se traži hitna i sveobuhvatna reakcija institucija.
Vanredni parlamentarni izbori na Kosovu održani su 28. decembra 2025. godine nakon što prethodni mandat zakonodavne vlasti i višemesečna politička blokada nisu omogućili formiranje vlade, što je dovelo do raspuštanja Skupštine i raspisivanja vanrednih izbora. Prema konačnim rezultatima CIK-a, Pokret Samoopredeljenje (Vetëvendosje) predvođen Aljbinom Kurtijem ostvario je ubedljivu pobjedu sa oko 51,11% glasova i osvojio 57 mandata u Skupštini, dok su najjače opozicione stranke — Demokratska partija Kosova (PDK), Demokratski savez Kosova (LDK) — osvojile znatno manje mesta i Alijansa za budućnost Kosova (AAK) – 22, odnosno 15, odnosno 6, a Srpska lista je dobila devet mandata od deset rezervisanih za srpsku zajednicu.
