Institucija Ombudsmana pokrenula je istragu po službenoj dužnosti povodom navoda o fizičkom i psihološkom zlostavljanju osoba koje je Kosovska policija uhapsila nakon obeležavanja Vidovdana na Gazimestanu 28. juna.
Kako se navodi iz Institucije Ombudsmana, odluka o pokretanju istrage doneta je na osnovu pritužbi više građana, informacija koje su dostavile nevladine organizacije, kao i navoda objavljenih u medijima.
„Ombudsman je, na osnovu pritužbi primljenih od više građana, informacija koje su dostavile različite nevladine organizacije, kao i informacija prikupljenih iz medija, odlučio da po službenoj dužnosti pokrene istragu o navodima da su policijski službenici zlostavljali osobe uhapšene tokom obeležavanja Vidovdana na Gazimestanu 28. juna 2026. godine.“
Ističu da će predmet njihove istrage biti objavljeni navodi i pritužbe uhapšenih građana da su tokom transporta do policijske stanice bili izloženi fizičkom i psihološkom nasilju, kao i da su im povređena druga prava garantovana Ustavom i važećim zakonima.
„Institucija Ombudsmana otvorila je istragu povodom objavljenih navoda i pritužbi više građana koje je uhapsila Kosovska policija, a koji tvrde da su tokom transporta do policijske stanice bili izloženi fizičkom i psihološkom nasilju, kao i da su im povređena druga prava zagarantovana Ustavom i važećim zakonima.“
Cilj istrage, navode dalje, jeste da se utvrde sve činjenice i okolnosti slučaja, kao i da se proceni da li je postupanje prema uhapšenima bilo u skladu sa svim zakonima.
„Institucija Ombudsmana podseća da svaka osoba lišena slobode mora biti tretirana dostojanstveno i u skladu sa principom apsolutne zabrane fizičkog zlostavljanja, nečovečnog ili ponižavajućeg postupanja ili kažnjavanja. Svaki navod o prekomernoj upotrebi sile ili kršenju prava osoba lišenih slobode zahteva nezavisnu, nepristrasnu, delotvornu i hitnu istragu.“
Za kraj su istakli da će po okončanju istrage javnost biti obaveštena o nalazima i preporukama koje budu proistekle iz ovog postupka.
Hapšenje 37 lica nakon obeleževanja Vidovdana na Gazimestanu
Nakon obeležavanja Vidovdana na Gazimestanu 28. juna, Kosovska policija privela je 37 osoba, dok je protiv njih 36 pokrenut prekršajni postupak zbog, kako je policija navela, „provokativnih poziva sa elementima podsticanja mržnje“.
Naknadno je postupak pokrenut i protiv još jedne osobe, na osnovu video-snimaka, nakon što je napustila Kosovo.
Dan kasnije svi privedeni izvedeni su pred Osnovni sud u Prištini, gde su se izjasnili da nisu krivi za dela koja im se stavljaju na teret. Njihovi branioci tada su tvrdili da tokom postupka nisu predočeni dokazi koji potkrepljuju optužbe.
U danima koji su usledili, više privedenih iznelo je tvrdnje i javno ali i anonimno da su tokom privođenja i zadržavanja bili izloženi fizičkom i psihičkom zlostavljanju.
Navodili su da su ih policijski službenici tukli i vređali na nacionalnoj osnovi, uskraćivali im vodu, kao i da su pojedine od njih primoravali da izgovaraju „Kosovo Republika“, uz pretnje fizičkom silom ukoliko to odbiju.
Pojedini od privedenih saopštili su i da su nakon puštanja iz pritvora zatražili lekarsku pomoć i pribavili medicinsku dokumentaciju o zadobijenim povredama.
Na ove navode reagovalo je pet organizacija civilnog društva sa severa Kosova – Nova društvena inicijativa (NSI), Aktiv, Centar za afirmativne društvene akcije (CASA), Institut za teritorijalni ekonomski razvoj (InTER) i Centar za zastupanje demokratske kulture (ACDC).
One su od Institucije Ombudsmana zatražile da ispita postupanje Kosovske policije i navode o kršenju osnovnih ljudskih prava tokom privođenja učesnika obeležavanja Vidovdana.
