Istoričar iz Gračanice Aleksandar Gudžić ocenio je za RTS da Albanci verovatno neće preuzeti vlast u opštini Gračanica na predstojećim lokalnim izborima, ali da je u narednim izbornim ciklusima takav scenario moguć zbog, kako kaže, dugogodišnjih procesa koji menjaju etničku i političku sliku opštine.
“Ne verujem da će u ovom izbornom procesu, ali u nekom sledećem bi to bilo moguće. Ceo proces o kome sada govorimo ima svoju istoriju i traje nekih 10 do 15 godina. Taj proces se odvija u nekoliko faza. U prvoj fazi albanski privrednici kupuju poljoprivredno zemljište od Srba i tu grade svoje luksuzne objekte i naselja. To je zamišljeno kao vikend naselje, ali je u pitanju ilegalna gradnja – bez građevinskih dozvola i upotrebnih saglasnosti. U sledećoj fazi oni te objekte legalizuju. I tu treba biti iskren i priznati da su za to odgovorni i Srbi koji rade u organima lokalne samouprave, jer pristaju da legalizuju takve objekte”.
On smatra da se ovakvim potezima dugoročno menja demografska i politička slika Gračanice, što potvrđuje i statistika prema kojoj broj Albanaca u opštini raste, dok se srpska populacija smanjuje zbog iseljavanja.
“To je smišljeno rađeno svih ovih godina kako bi se promenila demografska slika opštine Gračanica i oslabila politička pozicija srpskih partija. Sličan proces se, recimo, može očekivati i u Brezovici, gde su Albanci napravili značajan broj vikend naselja. Dovoljna je samo jedna odluka neke institucije u Prištini da se taj proces proširi i na Brezovicu i Štrpce”.
On je dodao da ujedinjenje albanskih partija u Gračanici vidi kao deo šire strategije koja ima za cilj preuzimanje vlasti u srpskim sredinama i južno i severno od Ibra.
“Srpska lista, koja trenutno ima najveće poverenje Srba, mora da zauzme čvrst stav i stanu na put ovom procesu. Konkretno, ako Albanci kupe zemljište, ne treba im davati građevinske dozvole. Primer je Severna Mitrovica, gde su albanski predsednici opštine zaustavili gradnju 13 objekata zbog nedostatka dozvola. Zašto taj model ne bi primenili i predstavnici Srpske liste, Srbi, koji vode lokalnu samoupravu u Gračanici, ali i u drugih devet opština sa srpskom većinom?”, naveo je Gudžić.
