ERP: Radovi na pravoslavnoj crkvi i preimenovanje u katoličku

Ministarstvo kulture Kosova bez konsultacija sa SPC vrši radove na pravoslavnoj crkvi u selu Gornje Vinarce kod Mitrovice i proglašava je „katoličkom crkvom“, saopšteno je iz Eparhije raško-prizrenske.

Kako navode ne samo što Ministarstvo kulture nije kontaktiralo SPC oko obnove ovog objekta, nego je, kako navode, otišlo korak dalje i proglasilo ovu crkvu „katoličkom“.

U eparhiji samtraju da je namera Prištine da prisvoji baštinu Srpske pravoslavne crkve.

“Eparhija raško-prizrenska izražava najoštriji protest zbog procesa koji, očigledno predstavlja nameru kosovskih vlasti, da crkve koje su albanski ekstremisti rušili ili oštećivali sada „obnavlja“ bez ikakve konsultacije sa crkvom kojoj ti objekti pripadaju i da menja njihov identitet, i pored postojećih istorijskih svedočanstava”, navode u saopštenju.

Poručuju da će povodom ovog najnovijeg incidenta obavestiti međunarodne predstavnike, organizacije koje se bave verskim pravima i zaštitom kulturne baštine jer, kako ističu, kosovske institucije ne reaguju na tužbe SPC i ne izvršavaju svoje pravne obaveze prema SPC čak ni u slučaju presuda najviših sudova.

“Naša Eparhija se ne protivi obnovi svojih svetinja, od kojih još mnoge koje su uništili albanski ekstremisti 1998-1999. i dalje stoje u ruševinama, ali se oštro protivi korišćenju navodne obnove radi preuzimanja srpske kulturne baštine i menjanja identiteta u cilju istorijskog revizionizma. Zato je obnova porušenih srpskih crkava nakon martovskog pogroma rađena pod nadzorom Saveta Evrope koji je garantovao zaštitu prava SPC”, stoji u saopštenju.

Kako navode, protivno svim normama, ali i kosovskim zakonima cilj je albanskih institucija na Kosovu da crkve koje su rušene samostalno obnavlja menjajući njihov identitet. “Ovakvo ponašanje kosovskih institucija glavni je razlog nemogućnosti normalne saradnje SPC sa institucijama koje otvoreno rade na negiranju naše istorije, identiteta i nasleđa, a sve u cilju stvaranja etnički čiste albanske teritorije”.

Eparhija poziva međunarodne predstavnike da reaguju na ove incidente i preduzmu mere kako bi se buduće nasilje nad crkvama zaustavilo. “Menjanje identiteta crkava direktno izaziva etničku i versku neterpeljivost i kažnjivo je po zakonima Kosova, izaziva etničke i verske tenzije i onemogućava smirivanje situacije koja je višestruko pogoršana posebno poslednjih godina”, dodaju.

Nema podataka da je crkva katolička

Crkva koja se nalazi na sedam kilometara od Mitrovice je pod imenom „katolička crkva u Gornjem Vinarcu“ uvrštena u spisak „spomenika pod zaštitom Ministarstva kulture Kosova iz 2016. godine.

Iz eparhije navode da ova pravoslavna crkva postoji još od XIV veka, u selu koje je tada bilo čisto srpsko, sa 15 srpskih domova, što je zabeleženo i u turskom popisu neposredno nakon osmanskog osvajanja Kosova u oblasti Isa-bega Ishakovića, 1455. godine.

U dokumentu koji je izdao Orijentološki institut iz Sarajeva 1964, koji je radio i druge turske popise iz kojih se vidi tadašnji sastav stanovništva, pominju se vinogradi u ovom selu, po čemu je očigledno i dobilo ime. Po svojoj građevinskoj strukturi jasno se vidi da je crkva u Vinarcu slična grobljanskim crkvama iz 14-15. veka kojih je više na širem prostoru, sa oltarskom apsidom i za pravoslavnu tradiciju karakterističnom nišom za proskomidiju.
Dalje navode da se u selu ne pominje prisustvo rimokatoličke zajednice, a koliko je poznato Eparhiji raško-prizrenskoj, rimokatolička biskupija nikada nije koristila ovu crkvu, niti o njoj ima ikakvih pisanih podataka i materijalnih dokaza.

Podsećaju da su do 1999. godine, crkvu su koristili pravoslavni vernici koji su se okupljali na prvi petak posle Vaskrsa, jer je crkva bila posvećena „Životvornom istočniku“, o čemu dodatno svedoči izvor u blizini. Nakon proterivanja srpskog stanovništva, crkva u Gornjem Vinarcu je oskrnavljena, zapaljena, ispisana grafitima, a ulazna vrata su polomljena, podsećaju iz eparhije.

“Ovo je još jedno svedočanstvo da o crkvi koju je lokalno albansko stanovništvo smatralo srpskom, jer u protivnom ne bi bila skrnavljena i paljena, što je slučaj i sa mnogim drugim crkvama i manastirima koji su napadani, a sada se u medijima ili preko Ministarstva u Prištini proglašavaju za „albanske crkve“”.

Izvor :
Kim