Bivša kosovska ambasadorka u Sjedinjenim Američkim Državama i funkcionerka Demokratske partije Kosova (PDK) Vljora Čitaku ocenila je da se Kosovo nalazi u sve dubljoj međunarodnoj izolaciji, dok Srbija istovremeno produbljuje saradnju sa Vašingtonom kroz novi strateški dijalog. Njena reakcija usledila je nakon što su prethodnih dana slične kritike izneli i njene stranačke kolege, bivši ministri spoljnih poslova Enver Hodžaj i Petrit Seljimi, koji odgovornost za pogoršanje odnosa sa Sjedinjenim Državama pripisuju politici aktuelne vlade Aljbina Kurtija.
„Kosovo je izolovano, Srbija produbljuje saradnju sa SAD“
Komentarišući razvoj odnosa Vašingtona sa Beogradom i Prištinom, Čitaku je navela da je Kosovo već šest godina pod kaznenim merama Evropske unije i sa narušenim odnosima sa svojim strateškim saveznicima, dok Srbija istovremeno jača partnerstvo sa Sjedinjenim Državama.
„Dok je Kosovo već šest godina izolovano, pod kaznenim merama i sa narušenim odnosima sa našim strateškim saveznicima, Srbija produbljuje saradnju sa Sjedinjenim Američkim Državama“, poručila je Čitaku.
Ona je ukazala da novi strateški dijalog SAD i Srbije obuhvata oblasti koje je opisala kao ključne za budućnost – veštačku inteligenciju, energetiku, američki tečni prirodni gas (LNG), za koji tvrdi da ga je Kurti odbio, kao i saradnju u oblasti svemirskih istraživanja.
Čitaku smatra da se istovremeno pogoršava međunarodni položaj Kosova.
„To nisu slučajnosti. To je posledica politike koja je diplomatiju zamenila propagandom, partnerstvo arogancijom, a državni interes kultom lidera“, navela je.
Dodala je da je Kosovo nekada bilo u centru pažnje demokratskog sveta, dok danas, kako ocenjuje, „klizi na periferiju interesovanja međunarodnih centara odlučivanja“.
„Budućnost Kosova gradi se na snažnim savezništvima, kredibilitetu i koordinaciji sa našim strateškim partnerima, a ne na samozadovoljstvu i konfrontaciji“, poručila je.
Prema njenim rečima, cenu takve politike neće platiti jedna vlada, već građani i budućnost Kosova.
Treća kritika iz vrha PDK za dva dana
Čitaku je treća visoka funkcionerka PDK koja je u poslednja dva dana kritikovala stanje odnosa Prištine i Vašingtona, nakon bivših ministara spoljnih poslova Envera Hodžaja i Petrita Seljimija.
Hodžaj je ocenio da je Kosovo izgubilo mogućnost da razvija strateški dijalog sa Sjedinjenim Državama upravo u trenutku kada Srbija započinje svoj.
„Kosovo je izgubilo strateški dijalog sa Sjedinjenim Državama, dok Srbija započinje svoj. Ovo je korak unazad sa ozbiljnim posledicama po naš državni interes“, poručio je Hodžaj.
On je upozorio da je Kosovo „jedina zemlja na Balkanu koja se sama izoluje“, ocenivši da bi posledice mogle da se odraze na bezbednost, ekonomiju, strane investicije, energetiku i evropske integracije, te da obnavljanje poverenja sa Vašingtonom mora postati nacionalni prioritet.
Dan kasnije reagovao je i bivši ministar spoljnih poslova i diplomata Petrit Seljimi, nakon objave američkog pastora Marka Bernsa o razgovorima koje je, kako je naveo, Stejt department otvorio sa Srbijom u okviru strateškog dijaloga, uključujući pitanje položaja hrišćana i Srpske pravoslavne crkve na Kosovu.
Seljimi je ocenio da problem nije u Bernsovim izjavama, već u, kako tvrdi, urušavanju kosovske diplomatije u Vašingtonu.
„Kosovska diplomatija u Vašingtonu se urušila. Ne krivim pastora Marka Bernsa što nije dovoljno informisan. Krivim našu vladu zbog smanjenja našeg prisustva u Vašingtonu, odustajanja od međureligijske diplomatije i uništavanja za pet godina onoga što je Kosovo gradilo decenijama. To je potpuni haos“, napisao je Seljimi.
Strateški dijalog Srbije i SAD u fokusu
Niz reakcija usledio je nakon što su Sjedinjene Države i Srbija ove sedmice zvanično otvorile strateški dijalog, usmeren na jačanje saradnje u oblastima energetike, odbrane, tehnologije, nauke i obrazovanja.
Istovremeno, Stejt department je u odgovoru za Radio Slobodna Evropa saopštio da strateški dijalog sa Kosovom ostaje suspendovan i da će biti obnovljen kada Priština ispuni preuzete obaveze prema Srbima na Kosovu.
Dodatne polemike izazvala je i objava američkog pastora Marka Bernsa, koji je nakon posete Srbiji, Kosovu i Republici Srpskoj sa patrijarhom Porfirijem naveo da je Stejt department, u okviru razgovora sa Srbijom, otvorio pitanje položaja hrišćana i Srpske pravoslavne crkve na Kosovu, uz poziv vlastima u Prištini da trajno omoguće poglavaru SPC nesmetan pristup Pećkoj patrijaršiji i drugim pravoslavnim svetinjama.
Iako se Kosovo, Srpska pravoslavna crkva i verske slobode ne pominju u zajedničkom saopštenju objavljenom nakon prvog sastanka strateškog dijaloga SAD i Srbije, upravo su razvoj odnosa Prištine i Vašingtona, kao i međunarodna pozicija Kosova, poslednjih dana postali jedna od glavnih tema političkih polemika na Kosovu.
