Prema nacionalnom istraživanju o populaciji pasa lutalica na Kosovu, koje je prošle godine sprovela Fondacija za prava životinja zajedno sa organizacijom Four Paws International, procenjuje se da na Kosovu ima 50.654 pasa, odnosno 32 psa na 1.000 stanovnika.
Prema tom istraživanju u opštini Gračanica ima oko 980 pasa lutalica, odnosno 53 psa na 1.000 stanovnika, što je znatno iznad proseka na nivou Kosova.
Sve veći broj napuštenih pasa postaje ozbiljan problem za građane opštine Gračanica, koji se svakodnevno suočavaju sa strahom od napada i materijalnom štetom. Meštani Batusa i Lapljeg Sela tvrde da su često prinuđeni da nose sredstva za odbranu, dok pojedini navode i konkretne napade.
„Na mene je pre nedelju dana bio napad, spasila me je petarda“, kaže meštanin Batusa Lazar Savić, ističući da više ne može bezbedno ni na njivu da ode.
Slična iskustva dele i drugi građani. Danijela Simonović navodi da su psi ulazili u dvorište i ugrožavali njenu porodicu, dok zaposleni u Centru za socijalni rad u Lapljem Selu tvrde da se sa čoporima susreću gotovo svakodnevno.
Prema podacima Hitne pomoći u Lapljem Selu, prošle godine je broj prijavljenih povreda od ujeda pasa lutalica bio 10, dok je 2024. taj broj bio četiri puta veći.
Iako u Opštini Gračanica priznaju da nemaju precizne podatke o broju pasa, navode da se njihov broj povećava, kao i da se deo pasa, prema njihovim saznanjima, dovozi iz drugih sredina. Građani mogu podneti zahteve za nadoknadu štete, ali nema jasnih podataka o broju isplaćenih odšteta.
Stručnjaci i organizacije za zaštitu životinja upozoravaju da psi nisu uzrok problema, već posledica neodgovornog vlasništva, nekontrolisanog razmnožavanja i nedostatka sistemskih mera. Kao ključna rešenja navode sterilizaciju, čipovanje, edukaciju i sankcionisanje vlasnika koji napuštaju pse.
Sagovornici se slažu da rešenja postoje, ali da izostaje njihova dosledna primena, zbog čega građani i dalje ostaju prepušteni sami sebi.
Opširnije o ovom problemu možete pogledati u video reportaži pod nazivom „Gde sistem staje, počinje strah – život uz pse lutalice u Gračanici“.
